Phong tục cưới hỏi của người miền Bắc

Người Việt Nam có câu “an cư lạc nghiệp”, lập gia đình là một trong ba việc trọng đại đầu tiên của đời người theo quan niệm dân gian “cưới vợ, tậu trâu, làm nhà” ông bà xưa vẫn dạy.

Lễ cưới là nghi lễ truyền thống quan trọng nhất trong đời, trong đó nhiều lễ nghi phong tục không thể bỏ qua dù theo phong cách truyền thống hay hiện đại.

Từ lâu, người dân Bắc bộ vốn nổi tiếng với phong thái đoan trang, nếp sống nho nhã, chỉn chu và tỉ mỉ. Phong tục cưới hỏi của người miền Bắc cũng luôn được chuẩn bị rất cẩn thận và cầu kỳ. Khác với các vùng miền khác, người miền Bắc có phần trọng lễ nghĩa, tín ngưỡng và coi trọng mọi thủ tục trong quá trình cử hành hôn lễ. Đây là sự kiện trọng đại của đôi bên gia đình, đại diện cho hình ảnh của hai nhà thông gia với toàn thể quan khách tới chung vui với đôi bạn trẻ

Phong tục cưới hỏi miền Bắc vẫn giữ ba phần chủ yếu là: lễ dạm ngõ, ăn hỏi và ngày cưới. Trong suốt qua trình chuẩn bị và tiến hành hôn lễ không được xảy ra sơ sót dẫn đến những điều không hay. Gia đình nhà trai đến có lời hỏi với nhà gái không thể thiếu cơi trầu. Một lễ ăn hỏi đồng bằng bắc bộ thường có cốm và hồng. Tùy theo điều kiện gia đình, ngoài cốm, hồng và trầu cau còn có thêm lợn quay, gà cánh phượng, xôi gấc. Ðồ lễ ăn hỏi ngoài trầu cau và hoa quả sẽ có thêm lễ vật gắn liền với đặc sản của các vùng như: bánh cốm, bánh su sê, mứt sen…

Người miền Bắc cũng rất coi trọng ngày lành tháng tốt nên thường xem kĩ ngày tháng để tiến hành các bước nghi lễ, thậm chí các gia đình còn tìm tới các thầy tướng số hay các sư tăng trên chùa để hỏi ý kiến về ngày và giờ đón rước dâu của nhà trai, nhà gái. Cùng với đó, quan viên hai họ cũng hết sức để ý đến các vấn đề kiêng kị, mong sao “có kiêng có lành” thì cuộc sống của tân lang tân nương sau này luôn thuận hòa, yên ấm.

Khi xem tuổi tác để tổ chức đám cưới, người miền bắc thường căn cứ vào ngày sinh tháng đẻ của cô dâu. Năm kim lâu là năm mà cô dâu có số tuổi với đuôi là 1, 3, 6, 8. Phong tục cưới hỏi miền bắc tránh cưới hỏi những năm này vì quan niệm đôi uyên ương sẽ gặp nhiều điều không hay trong quan hệ vợ chồng, hôn nhân dễ tan vỡ, khó nuôi con, vợ chồng lục đục, hay cãi cọ…

Khi nhà mới có người mất, theo phong tục, người miền Bắc sẽ không tổ chức hôn lễ trong thời gian có tang, điều kiêng kỵ là không nên tổ chức các cuộc vui. Theo quan niệm dân gian đồng bằng Băc bộ, con cái phải để tang cha mẹ ba năm, các cháu để tang ông bà một năm. Ngoài ra còn yêu cầu cụ thể thời hạn để tang với những người khác trong gia đình. Lễ cưới là việc “hỷ” nên đương nhiên phải hoãn lại, chờ đến khi thôi tang mới được tổ chức.

Có một điều kiêng kỵ dành cho nhà gái đó là không mời cưới trước khi có lễ ăn hỏi. Thông thường, nhà trai sẽ ấn định ngày cưới dựa trên việc hai gia đình bàn bạc và thống nhất. Ngày ăn hỏi, hai bên gia đình sẽ chọn chắc chắn về ngày cưới. Trước lễ ăn hỏi, nhà trai có thể mời cưới họ hàng, bạn bè xa gần nhưng nhà gái chỉ được mời sau lễ ăn hỏi, nếu không sẽ bị chê là “vô duyên”, “chưa ai hỏi mà đã cưới”.Tuy nhiên, ngày nay, để tiết kiệm thời gian và chi phí, nhiều gia đình thường tổ chức ăn hỏi và tiệc cưới cùng ngày hoặc liền ngày nhau nên nhà gái khó tránh khỏi việc mời cưới trước. Tập tục dần thay đổi để phù hợp hơn với đời sống, hầu hết các gia đình sẽ chuẩn bị hôn lễ và mời cưới ngay sau khi đã đi đến giao ước nhận thông gia từ ngày dạm ngõ.

Trong lễ đón cô dâu miền Bắc, thường chú rể trước khi xin đưa cô dâu về nhà phải qua tục “chăng dây” nôm na là để vào được phòng cô dâu tại nhà gái, chú rể cần có lễ khi thì là chút quà bánh hoặc phong bao lì xì cho các thanh niên là anh chị em nhà gái đứng canh trước cửa phòng, sau đó mới rước được cô dâu về.

Phong tục cưới hỏi miền Bắc cũng rất quan tâm đến chuẩn bị tân hôn của cô dâu chú rể. Đặc biệt, phòng tân hôn sẽ được trang trí cẩn thận và không ai bước vào trước khi cô dâu chú rể vào ngày hôn lễ. Giường cưới đã được trải ga đệm bởi một người phụ nữ trong gia đình họ nhà trai thực hiện, theo quan niệm truyền thống, người này phải có cuộc sống hôn nhân hạnh phúc và có cả con gái lẫn con trai. Những người phụ nữ như vậy được ví là “mát tay”, đem đến hạnh phúc và con đàn cháu đống cho đôi uyên ương. Đầu giường tân hôn không đối diện với gương lớn, phía cuối giường không trực diện với cửa ra vào, giường không kê dưới xà ngang chính của ngôi nhà, người miền bắc quan niệm tránh những điều trên giúp tránh ảnh hưởng tới sinh hoạt vợ chồng.

Nghi thức trong ngày cưới miền Bắc sẽ khác với nhiều miền Trung, miền Nam do tập tục khác nhau của từng địa phương. Nhưng tựu chung, lễ cưới hỏi vẫn mang phong vị chung truyền thống, giữ gìn và phát huy những nét tinh hoa bản sắc văn hóa Việt Nam.

 

Xem thêm  Khám phá mâm quả đám hỏi miền nam
Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Địa chỉ siêu thị showroom nội thất gia khánh diện tích 5000m2 lớn nhất Hà Nội