NỘI DUNG THUYẾT NGỮ HÀNH

Thuyết Ngũ hành được ứng dụng với những quy tắc tương sinh tương khắc và phan ngược của tương sinh tương khác; sự thái quá cua từng hành. Nó giúp cho lý giải, ứng dụng phù hợp dối với từng sự việc, hiện tượng cùa thiên nhiên, xã hội, con người…

Đặc tính của Ngũ Hành

Ngũ Hành gồm năm hành: Thụy, Hỏa, Kim, Mộc, Thổ.

Mồi hành cỏ đặc tinh riêng biệt, hình thái và biểu lý phương cách khác nhan

  • Hành Thủy có dặc tính hàn lạnh, hướng xuống, thâm trầm, thế hiện màu đen, uyển chuyến..
  • Hành Hỏa cỏ dặc tính nóng, bốc lên, sung lực, sắc dò, không hòa hoàn…
  • Hành Kim có đặc tinh sắc bén, thụ sát, thanh ứng, biểu hiện sắc tráng, nhu dộng..
  • Hành Mộc dó là tính sinh sôi nãy nở, thăng ngay, cong dài với sắc khí xanh, dịu êm…
  • Hành Thổ – Đất cỏ tính nuôi dưỡng, che trở, hóa dục với sác vàng nâu…

Với Ngũ Hành chính là sự so sánh biểu lý. Nó quy tụ những dặc tính cơ ban. Nó tàng ẩn trong sự vật hiện tượng, từ đó đưa ra sự so sánh để đi đến một lý giai hợp lý.

Nhờ có Ngũ Hành với dặc trưng biểu lý mà mọi sự vật, hiện tượng có the quy vào một Hành dặc trưng rào dó. Nhờ thế mà việc nắm bắt các thuộc tính của sự vật, hiện tượng một cách dễ dàng. Nó khái quát hóa thuộc tính. Nó đi từ khó hiểu, trừu tượng đến sự rõ ràng dề hiếu dề biết dể nhận biết mộ thực thể nào đó. Nói Hành Hỏa thi mơ hồ nhưng nói sắc dỏ, nóng bốc v.v… thì hiểu ngay. Đấy la thuộc tinh làm cho dề nhận biết 1 lành Hỏa.

Quy luật sinh khắc của Ngũ Hành

Quy luật tương sinh và tương khắc là hai phạm trù dối lập nhau như Ảm và Dương. Gọi là phạm trù vi quy luật tương sinh tương khắc bao hàm rộng lớn cua sự sinh trưởng và kiềm chế, diệt, khắc để luôn cố gắng giữ thế cân bằng trong tự nhiên, xã hội cùng như trong con người. Không cố tương sinh thì không cỏ tương khắc. Bởi nếu chi sinh không thôi thì vạn vật phát triển dến hồn loạn, rồi tự diệt. Vì vậy phái có sự khảc chế dê kim hâm, chế ngự. Nhờ dó sự phát trien hài hòa dược tạo lập. Sự hiện diệr hai mặt dôi lập: không có cải này thì không có cải kia và ngược lại không có cái kia thì không có cái này. Cứ the, hai vế dựa vào nhau làm cơ sở cho sự phát trien cùa vạn vật trên the gian. Như vậy, tronị sinh cỏ khắc; trong khắc cỏ sinh. Sinh khắc không ngừng thì dương nhiên sẽ là sự phát triển khônị ngừng. Cái này sinh cái kia nhưng lại bị cái ke tiếp khẩc chế. Một chuồi mối liên quan tạo ra sự phái triền cân đổi và hài hòa. Một lúc nào dó quy luật tương sinh và tương khăc bị vi phạmsC xay ra quá sinh và quá khắc.

Quá sinh sẽ dư thừa Quá khẩc sẽ bị triệt tiêu

Sự dư thừa dần đến nội sinh theo quy luật sinh tồn Ảm Dương mà cố gắng trờ lại thế cân bằng. Sư triệt tiêu số ra đời thực thê khác tự sinh cùng theo quy luật sinh tôn cua tạo hóa.

Tương sinh tương khắc là sự tương dồng sinh khắc dề thúc dầy sự vật phát triển sinh trưởng bình thường giừ sự biến hóa không ngừng Không có sinh ứiì sự vật không phát trien. Không có khẩc thì không the duy trì the cân bàng dược.

Sự sinh khẳc trong ngũ hành.

+ Tương sinh là bố trợ cùng thúc đấy phát triển và trợ giúp nhau.

Trong tương sinh gồm các quan hộ hành là: Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thụy, Thủy sinh Mộc.

Như vậy tương sinh là một vòng khép kín tạo sự liên quan tương hồ cho sự sinh sôi nay nỡ là liêr hoàn trong tự nhiên theo ỷ nghĩa biêu lý chứ không phai Ü1CO nghĩa thực thể, thô thiên.

+ Tương khắc là hai Hành có nghĩa chế khẩc nhau, khống chế nhau nhầm kìm hâm sự phát trien vô độ. Tương khác cùng là sự liên hoàn khác chế: Mộc khác Thố. Thổ khác Thúy. Thúy khác Hỏa. Hỏa khắc Kim. Kim khắc Mộc.

Như vậy sự khác chế cũng chi mang ý nghía biểu lý hoàn toàn phù hợp chứ không phai theo nghía thực the thô thiển mà hiểu vậy.

Mối liên quan biểu lý liên hoàn chứ không gián đoạn hiểu một cách giản dơn thực the là: Cái sinh ra tôi là cha, cải tôi sinh ra là con. Cái ngang hàng với tôi là anh em, ví dụ Thổ Sinh Kim thì Thổ là cha mẹ cua Kim, Kim sinh Thúy và Kim khắc Mộc, Kim và Kim cùng loại ngang nhau là anh em.

– Mối liên hoàn liên tục còn phân ra “quan gửi” và “thê tài” đổi với nam thì “thê tài” là vợ và của cải, dối với nìr thi “quan gửi” vừa là quan vừa là chồng, cho nên trong ngù hành thê hiện quan hệ biểu

lý.

Thổ sinh Kim thi Thổ là cha mẹ cua Kim, Hoa khác Kim thi Hỏa là quan gửi của Kim Kim lại khắc Mộc nên Mộc là thê tài (vợ cua) cùa Kim Kim lại sinh Thúy, thi Thúy là con cải cùa kim

Mối quan hộ biểu lý thứ bậc ấy mà hiểu Kim và kim là ngang vai cùng lứa.

Sự sung khảc dều là “tương”. “Tương” vừa mang ý nghĩa dồng, cùng nhau, sự hồ trợ qua lại mà có. Chứ riêng lè thì không cố ỷ nghía gi. “Tương” còn cố ý là tương đôi. Cái tương sinh hay lương khúc là quy luật tương dối, không phai tuyệt dối giống như quy luật “lượngđổi thì chất dối” trong triết học duy vật biện chửng () dày quy luật tương sinh tương khăc cùng phai cỏ một lượng nào dỏ dê dạt đến mức mới dạt dược khảc và cũng từ dó mới sinh ra cải mới. Vi dụ hành Hòa muốn khảc dược Mộc thì Hỏa phai đủ mạnh mới cố tác dụng. Lửa đèn, lứa nến làm sao đốt được rừng rậm (dại mộc lâm) dê rồi sinh ra thồ. Cải nghía tương đối là như vậy. Hỏa khắc Mộc sinh Thồ. Như vậy Hỏa phai dù lượng mới làm dược việc “khắc” và sinh, vi vậy mà thuyết ngu hành còn có quy luật phan ngược.

Quy luật phân ngược của ngũ hành

Trong ngũ hành có quy luật tương sinh và tương khảc song dẩy là mối quan hộ thuận chiều. Dây là nói “Lượng dôi” de “chût đôi” sức mạnh cùa khăc chê chi thực hiộn được khi ban thân nó đủ mạnh. Nhưng trong phạm trù sinh khăc rât rộng lớn giữa các hành và trong từng hành ví dụ Hành Thủy cố biển, sông, suối, ao, đầm, giếng. Hành Thổ cỏ dại địa thổ, bích thượng thồ v.v… Tức cỏ dất đường cải, dẩt nền nhà, váchdất v.v…

Đừng nghi dơn gian Thồ khắc Thúy là khắc được đâu; mà vách dất thi sẽ bị nước lù làm rừa cuốn trôi di mà thôi. Như vậy không phai “mạnh” khắc “yếu” mà cùng xuất hiện cái “yếu” xung khắc ngược lại, suy khảc vượng, “yếu” khảc “mạnh” là thế.

(3 dây mạnh yểu, suy vượng chi các hành với ý nghía biểu lý, nỏ không hàm chứa nghía thô thiển, cải nghĩa biêu lý. Thổ vượng thì Mộc suy chứ không thuần tuý Mộc vượng thi Thổ suy, mà ờ dây là Mộc bị Thô khắc rồi. Thuận và nghịch tương quaa Cùng như vậy theo quy luật khắc ehe đảo của ngù hành ta cố: Mộc vượng thì Kim suy. Kim vượng thì Hỏa suy, Hỏa vượng thi Thủy kiệt Thúy vượng thì Thồ tàn. Thổ vượng thi Mộc ủa. Cứ thế vòng phan ngược cùa ngù hành cũng liên hoàn giống quy luật tương sinh tương khác.

Quy luật thịnh quá hóa thừa

Thuyết Ngũ Hành còn quy luật thịnh làm thừa, trong ngũ hành thì bất cứ hành nào cùng bị quy luật này chi phối. Sự phát trien cực thịnh sẽ dần den thừa và thừa sẽ dưa đến suy. Như vậy trong thịnh d tàng ấn mầm suy vong.

Phàm vật quá răn thì dề vở, thứ cứng quá thi de gầy v.v… sự thịnh phát quá là thừa mà dư thừa sẽ dẫn đến suy là vậy.

Ngũ hành có quy luật này dề làm rõ thêm nghĩa phan ngược nội ứng cơ sờ CIO nghía suy khả vượng. Yếu khac mạnh.

Bàn về quy luật tương sinh tương khắc trong ngũ hành

Ngũy hành tương sinh tương khảc ké tiếp thuyết âm dương làm cho cơ sờ luận lý thêm sáng tỏ và việc ứng dụng trở nên có ý nghĩa bao trùm

Hai thuyết song hành bồ trợ. Lý thuyết âm dương như là gốc là nguyên lý để các quy ắc ngũ Hàn có thể phát huy trong nhiều môn, ngành một cách hiệu quả mà người xưa (Trung Hoa) đã dùng.

Trong thực té, khi nói đến ngũ hành người ta thường nghĩ ngay quy luật sinh khắc cùa thuyết nào. Chẳng thế mà trong dân gian chi hiểu dơn thuần một chiều “sinh” hay chiều “khắc” mà ứng dụng, ha giai thích. Người Ui thường quên răng ngù hành còn có quy luật phan ngược và thịnh quá hóa dư. Hi quy luật này mới dù bộ ba dế ứng dụng thêm phong phú và lý giai dược nhiều vấn dề thực tiền xây n Dừng nghĩ là Thú)’ thì không làm bạn với Thồ vậy Thúy thì không lấy dược Hòa. Phát biêu như vậy I không hiêu thâu lý thuyết ngù Hành và cùng không phù hợp nhiều hiện tượng thực tien hi en có. Nh tính hìru dụng cùa thuyết lý mà nó dã và vẫn được ứng dụng trong nhiều môn, ngành. Nỏ vẫn cuốn hí sự quan tâm cùa nhiều học gia dam mê nghiên cứu các môn gọi là “Huyền học”.

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *