CHỦ NGHĨA DUY LÝ TRONG KIÊN TRÚC ITALIA ĐƯƠNG ĐẠI

1. CHỦ NGHĨA DUY LÝ TRONG KIÊN TRÚC ITALIA ĐƯƠNG ĐẠI

Bắt nguồn từ một nhánh theo đuổi tinh thần của kiến trúc Hậu Hiện đại, chủ nghĩa Duy lý (Rationalism) ở Italia có ý đồ phê phán chủ nghĩa Hiện đại vì sự giao tiếp kém cỏi của nó với quần chúng, cũng như sự hủy hoại các thành phố.

Quan tâm tới việc sáng tạo ra một nền kiến trúc bền lâu và giàu ý nghĩa, khiến quần chúng có thể thưởng thức được bằng trực giác, các kiến trúc sư đương đại theo chủ nghĩa Duy lý Italia quay về tìm kiếm các hình khôi kiến trúc cổ xưa đã đứng vững với thời gian còn sót lại trong các đô thị cổ của nước Ý, qua đó khẳng định rằng các khôi đặc hình học cơ bản là cái có tính bản chất và hàm chứa nhiều ý nghĩa, vì cho rằng chúng vượt xa trên cả các “ký ức”.

Có thể bạn quan tâm:

Chủ trương của các kiến trúc sư theo chủ nghĩa Duy lý Italia trong thiết kế kiến trúc là theo đuổi các khối hình học đơn giản (khối cơ bản), là những khối có hình tượng cô đúc với hy vọng sẽ tạo được một kiến trúc đầy ấn tượng, dễ nhớ, do sử dụng thứ ngôn ngữ chính thức {formed language), có ưu thế là rất mộc mạc, mạnh mẽ.

Chủ nghĩa Duy lý không phải là một học thuyết hoàn toàn mới mỏ, nó bắt rễ sâu sa từ trong triết học Duy lý của Descartes và đã góp phần quyết định hình thành nên những nên tảng của văn minh phương Tây hiện đại. Trong kiến trúc Hiện đại thl có lẽ kiến trúc sư người Đức Mies Van Der Rohe (1886 – 1968) là người cần nhắc đến nhiều nhất. Các công trình của Mies thường dựa vào những hình khối kỷ hà nghiêm khắc, nói lên tính ưật tự, đơn giản, chính xác trên nguyên tắc “ít tức là nhiều”, và chủ trương hợp lý hóa các câu kiện kiến trúc trong những “mối nối duy lý”. Ngôn ngữ kiến trúc của Ông là chủ yếu là sử dụng đường thẳng, góc vuông và các khối lập phương; vật liệu chủ yếu là kính và thép đã tạo ra những không gian trong suốt, thể hiện tính “thuần khiết”, phi thực tại và vô hạn.

Kiến trúc Hiện đại Ý đã xuất hiện vào những năm đầu cửa thế kỷ XX, so với nền kiến trúc nước Đức thì phạm vi tác dụng của nó nhỏ hơn, nhưng sự đa dạng và tính độc đáo lại phong phú hơn. Đặc điểm của kiến trúc Hiện đại Ý là luôn gắn bó chặt chẽ với truyền thống, nhất là từ thời kỳ Phục hưng với những lý thuyết do hai kiến trúc sư Leon Batista Alberti và Andrea Palladio đề xướng. Những lý thuyết này kế thừa và cách tân di sản kiến trúc đồ sộ do người La Mã cổ đại để lại trên nước Ý ngày nay.

Các tác phẩm lớn của thời kỳ văn hóa Phục hưng luôn giữ vai trò rất quan trọng. Nó tồn tại ở khắp nơi và đóng vai trò làm mẫu mực cho các kiến trúc sư sau đó. Do chịu ảnh hưởng sâu sắc của kiến trúc truyền thống, kiến trúc Hiện đại ở Ý đã phát triển theo con đường riêng của mình, mang màu sắc của một sự pha trộn đặc thù giữa chủ nghĩa hiện đại và chủ nghĩa cổ điển, đó chính là cái tạo nên kiến trúc của 44 Chủ nghĩa Duy lý ỉtalia”.

Có thể nói rằng từ cuối thập niên 1960, chủ nghĩa Duy lỷ Italia đã có ảnh hưởng rộng khắp trên toàn châu Âu. Nhưng chính giai đoạn từ sau 1970 cho đến nay, những ảnh hưởng mạnh mẽ của nó được đánh dâu bởi việc ra đời hai cuốn sách: “ Varchitettura della citta”, của kiến trúc sư Aldo Rossi, xuất bàn năm 1966 và “La costruiione logica deivarchitettura” của kiến trúc sư Giorgio Grassi, xuất bản năm 1967. Trong tác phẩm của Rossi đã lên án sự xuống cấp của các chuẩn mực thẩm mỹ trên toàn châu Âu, và nhân mạnh đến việc phải định ra các kiểu thức kiến trúc, quyết định cho câu trúc hình thái của đô thị. Còn trong “La costruiione logica dell’architettura” tác giả muôn đưa ra những công thức cần thiết cho bố cục và tổ hợp hình khối kiến trúc.

Tóm lại Chủ nghĩa Duy lý Italia quan tâm đôn một nền kiến trúc sáng lạn, bền lâu và công chúng có thể thưởng lãm bằng tri giác chứ không phải bằng lý trí. Họ đưa ra những hình khôi đơn giản, mộc mạc khai thác từ kiến trúc truyền thông, những hình thức mà họ cho là có khả năng “giao tiếp” được với quảng đại quần chúng, và qua những hình khối này, người ta có thể cảm nhận được sự hiện diện của những thực thể kiến trúc quen thuộc.

Có thể bạn quan tâm:

Kiến trúc của chủ nghĩa Duy lý Italia được xây dựng trên cơ sở những hình khối thuần túy do không gian kiến trúc quy định, không trang trí và được “tiêu chuẩn hóa”. Trào lưu này mong muốn tìm ra được những hình khối kiến trúc bền vững, có thể tồn tại được với thời gian, duy trì hình thực kiến trúc đặc, nặng, một phần do thường sử dụng những vật liệu quen thuộc như: gỗ, gạch, bê tông,… Khác biệt lớn nhất giữa Mies Van DerRohe và chủ nghĩa Duy lý Italia là: trong khi Mies tỏ môi quan tâm đặc biệt tới công nghệ, tới phương cách xây dựng, công năng và tới việc ”công nghiệp hóa” trong kiến tróc,… thì chủ nghĩa Duy lý Italia lại quan tâm nhiều hơn tới vân đ’ê tính truyền thống và bản địa.

Theo ý kiến của nhiều chuyên gia kiến trúc và lịch sử thì đây là một trong những trào lưu kiên trúc mạnh mẽ, phát triển rộng rãi nhất trên thế giới hiện nay.

 

Bình luận trên Facebook