CÁC CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC CỔ CỦA NGƯỜI PHƯƠNG TÂY

Sự xuất hiện của công trình kiến trúc cổ

Bắt đâu từ cuộc triển lãm tại Bảo tàng nghệ thuật Hiện dại New York năm 1988, dưới sự bảo trợ của kiến trúc sư Philip Johnson. Lần đầu tiên người ta đã xác nhận sự hiện diện của hình thức kiến trúc này với tên gọi chính thức là “Kiến trúc giải tỏa kểt cấu chủ nghĩa”. Cuộc triển lãm giới thiệu sáu kiến trúc sư và một nhà xây dựng, gồm: Bernard Tschumi, Frank O’Gehry, Peter Eisen m.in, Rem Koolhaas, Zaha Hadid. và nhà xây dựng Coop Himmelblau.

Xu hướng “giải tỏa kết cấu” của các công trình kiến trúc cổ

Kiến trúc giải tỏa kết cấu, thông qua sự rối ren của hình học để “bổ sung” cho kiến trúc Hiện đại như là một quá trình tự tìm kiêm bản thân của nó. Thuật ngừ này đà thu hút được sự chú ý nhiều người và là chủ đề được thảo luận rộng rãi rằng Giải toa kết cấu cố phái là một chủ nghĩa trong kiến trúc hay không, có phải có một hình thức kiến trúc mới xuất hiện không, hay đó chl là một mong muốn tái thấm định lại các giá trị của kiến trúc Hiện đại. Giải thích khái niệm này, người ta nhận thấy nổi bật hai xu hướng sau:

Xu hướng đầu tiên

Xu hướng thứ nhất cho rằng Kiến trúc “Giải tỏa kết cấu” không phải là một phong trào, không phải là một tín điều, mà chỉ là mong muốn tái thẩm định những giá trị của kiên trúc Hiện đại (theo Jennifer Taylor). Ngay ưên lối vào triển lãm ở New York nỉínì 1988 đã ghi rõ “tuyên ngôn” của phong trào này về kiến trúc như sau: “Hình thức thuần túy đà bị ô nhiễm, đang biến kiến trúc thành một tác nhân bất ổn định, bát hòa và xung đột”.

Cụ thể

Nhà sử học kiến trúc Jennifer Taylor cho rằng Deconstruction chĩ là một phương pháp phân tích và xem xét lại vân đ’ê, các ý đồ trong quá khứ và tìm cách giải thích lại theo một lối khác. Ví dụ: trong khi kiến trúc Hiện đại khẳng định hình khối phải đi theo chức năng, còn Deconstruction thì cho rằng không nhất thiết phải như vậy. Những người ủng hộ quan điểm của phái Deconstruction chi đơn thuân thăm dò những lôì đi mới cho các vấn đề cũ hoặc để “’ái thấm định” cãc giá trị (cũ) của chúng.

Deconstruction thực chất là tư tưởng chứa đựng những ý niệm lạc quan, tích cực, hướng đến cái mới từ những cái cG bị lãng quên. Những mục tiêu của Deconstruction theo xu hướng này gồm:

  • Deconstruction là một bộ phận của tư tưởng Hậu Hiện đại, giúp xem xét lại những cái đã qua để từ đó tìm đường hướng mới;
  • Deconstruction không nhằm phá hủy các truyền thông cũ, mà xem xét nó để áp dụng trong tương lai, nó chĩ là phương tiện giúp cho việc giầi thích thế giới mới;
  • Deconstruction mong muôn tìm lại những cái trước kia đã bị che đậy, giấu đi, bị đàn áp,… để tìm lại những mảnh nhỏ còn sót lại của quá khứ và tìm ra những cách giải thích khác.

Theo cách lý giải trên có thể xếp các sáng tác của các kiến trúc sư thuộc nhóm SITE ở Mỳ và kiến trúc sư Bernard Tschumi (người Thụy Sỹ) làm đại diện cho nhánh thứ nhất của xu hướng “Deconstruction”. Sáng tác của các kiến trúc sư thuộc nhóm SITE mang màu sắc của chủ nghĩa hoài nghi khi đề xướng triết học về cái dở dang hay sự đảo ngược hướng kiến trúc.

Xu hướng thứ 2

Xu thê’ thứ hai lại cho rằng đây là một phong cách kiến trúc mới. Vì các kiến trúc sư này đi tìm một thứ ngôn ngữ gây ân tượng mạnh mà không cần chú ý đến yêu cầu chức năng, thậm chí còn chống lại và từ bỏ các chuẩn mực trong xây dựng và trang trí. Đó cũng là nét tương đồng trong quan niệm triết học của hai xu hướng Hậu Hiện đại và Deconstruction.

Cụ thể

Chính từ Deconstruction đă sản sinh ra khái niệm về sự “hoàn hảo bị xáo trộn” giống như một trò chơi với những hình khô”i hình hộp được lắp ráp tỉ mì nhưng lại gây ra cảm giác rằng cổ thể làm cho nó sụp đổ hoặc chuyển động. Hình ảnh chung mà các kiến trúc sư theo đuổi xu hướng Deconstruction tạo ra là những hình khối kiến trúc mỏng manh được sắp đạt bên cạnh những khối to lớn quá khổ và quái dị, nhằm tạo nên một trạng thái không ổn định, dỗ sụp đổ.

Mark Wigley, một cộng tác viên của nhóm, đã giải thích như sau: “Kiến trúc cổ điển như một trường phái bảo thủ đã sản sinh ra hình thức thuần túy, trái lại kiến trúc giải tỏa kết cấu cho rằng giấc mộng đạt tới hình thức thuần túy là rối loạn và trở thành một cơn ác mộng”, ông tiếp tục giải thích: “Dạng thức đang tự bóp méo chính nó, tuy nhiên sự bóp méo bên trong này không phá hủy dạng thức. Trong một cách thức lạ lùng, hình thức được lưu giữ nguyên vẹn.

Đây lù kiến trúc của sự rối loạn, lộn xộn, chệch hướng, sự méo mó chứ không phải là kiến trúc của sự phá vỡ, sự mục nát, sự phân ly và sự tan rã. Nó đổi chỗ, định vị lại cấu trúc chứ không phải là phá huy cấu trúc”. Mark Wigley cũng cho rằng bằng cách làm không ổn định câu trúc này, thì sẽ khiến cho kiến trúc mạnh mẽ hơn và tồn tại lâu hơn, bởi ông cho rằng người ta không thể bỏ đi những cấu trúc lộn xộn, không rõ ràng này được, vì nó là những thành phần của một thực thể “cộng sinh” thống nhất.

Trào lưu kiến trúc mới

Nếu xem kiến trúc theo xu hướng giải tỏa kết câu là một trào lưu kiến trúc mới, được định hình từ sự khước từ mọi hình thức truyền thống của kiến trúc Hiện đại (là trào lưu có ít nhiều liên hệ với chủ nghĩa kết câu Nga trước đó), thì phải chăng cũng nên xem nó là sự khởi đầu của một phong cách kiến trúc mới như Zaha Kadid khẳng định, hay đó chĩ là “một quá trình tự tìm kiếm bản thăn một cách lúng túng của chủ nghĩa Hiện đại”.

Theo như một quan điểm khác thì Chủ nghĩa giải toả kết câu ở phương Tây hiện nay có thể xem là một tư trào kiến trúc thể hiện khá trọn vẹn các đặc tính của một thứ Chủ nghĩa cơ khí phản hấp dẫn nào đó. Điều này có thể còn chưa được phân định rõ ràng, nhưng dù sao quan điểm của họ cũng có nhiều điều đáng chú ý. Đó là cách nhìn về kiến trúc mềm dẻo hơn, xem nó là một hiện tượng có thể thay đổi được chứ không “nhất thành bât biến” như những giáo điều mà các kiến trúc sư Hiện đại chủ nghĩa trước đó từng quan niệm.

Kết luận

Tđi đây thì vân đề được đặt ra là: “giải tỏa kết cấu” có thực sự là một hướng đi mới cho kiến trúc, khác hẳn với các trào lưu trước đó, vốn dang cố đi tìm một hình thức ổn dinh cho nó, mà theo các nhà “giải tỏa kết cấu” thì việc tìm tới một hình thức thuần túy chĩ hoàn toàn là “một cơn ác mộng”. Tuy nhiên trong một chừng mực nhất định thì “kiến trúc giải tỏa kết cấu” có những biểu hiện của một sự “quá đà” trong tạo hình kiến trúc, Deconstruction để lại đằng sau nó một sự rối loạn, bât định hướng thay cho những nguyên tắc nghiêm ngặt, cứng nhắc của kiến trúc Hiện đại. Như lời tự phê binh một cách trào phúng của kiến trúc sư Guenter

Behnish về công trình “Viện nghiên cứu năng lượng mặt trời Stuttgart” (Hysơỉar Stuttgart -1987″ của Ong thì đó là “một tội lỗi muộn màng của thời trai trẻ”.

Tóm lại, xu hướng “Giải tỏa kết cấu” vận dụng mọi phương tiện nhằm làm đảo lộn mọi nhận thức bình thường hơn là cách đặt lại vấn đề và làm sông lại nghệ thuật kiến trúc.

 

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *